de anti-oxidanten

Anti-oxidanten zijn stoffen die in ons lichaam aanwezig zijn en de destabiliserende actie van vrije radicalen remmen.
 
Vrije radicalen zijn instabiele moleculen die snel met andere stoffen reacties aangaan en die worden gevormd na blootstelling van ons organisme aan talloze chemische reacties, zowel intern als extern.
Als vrije radicalen eenmaal zijn ontstaan, destabiliseren ze op hun beurt andere moleculen, die dus op hun beurt ‘radicalen’ worden, zo start een destabiliserende kettingreactie.
 
We verstaan onder ‘interne schadelijke inwerking’ de mechanismen van de biologische oxidatie (ofwel de schadelijke inwerkingen van zuurstof op cellulair niveau. Want zuurstof is wel een gas wat we nodig hebben maar het kan tevens giftig zijn) of de aanwezigheid van een ziekte, een infectie, een ontsteking , een allergie, ….
Met ‘externe schadelijke inwerking’ bedoelen we de inwerking van schadelijke stoffen die ons omgeven en ons dagelijks belagen, zoals stoffen uit alcohol, tabak, verontreinigingen uit de chemische industrie (petroleum, benzine, deodorant, …). Of ook stoffen uit luchtverontreinigingen, vluchtige organische stoffen (uit chemisch reinigen, verven, tapijten, parfums, …), stof van asbest en silica, ioniserende stralingen, etsoplossing, bleekmiddel, pesticiden, giftige metalen (lood, kwik, cadmium, …). Daarnaast stoffen uit de in te grote hoeveelheden aanwezig zijnde voedingstoevoegingen (sulfiet, kleurstoffen, nitrieten, fosfaat en polyfosfaat, afgeleide producten van benzeen, …) en eveneens is schadelijk het blootstellen aan de zon, intensieve lichamelijke training, chronische of plotselinge stress,  of een te rijke voeding.
 
Als de vrije radicalen zijn ontstaan hebben ze een dubbele uitwerking.
Ze zijn weliswaar in begrensde hoeveelheden essentieel voor het functioneren van ons lichaam, omdat ze invloed hebben op het immuunsysteem, de littekenvorming, en het aanmaken van bepaalde hormonen….

Daarentegen zijn ze schadelijk en gevaarlijk bij grote concentraties. Ze beschadigen celmembranen, ze wijzigen genetische materiaal in celkernen, ze vergemakkelijken het ontstaan van kankercellen en vergroten risico’s op coronaire ziektes doordat ze het vetdepot op aderwanden vergroten.
Ons organisme heeft een intern anti-oxyderend systeem (superoxyde-dismutase, catalase, glutathion-peroxydase) dat tegen een te grote hoeveelheid vrije radicalen kan strijden. Helaas heeft dit systeem een beperkte uitwerking en kan niet alle aanvallen afweren, vandaar dat het belangrijk is om extra anti-oxidanten in te nemen.
 
Het is mogelijk de schade te beperken, door de blootstelling aan schadelijke invloeden van buitenaf te verminderen. Maar vooral te kiezen voor een evenwichtige voeding, rijk aan gevarieerde vruchten en groentes, zorgvuldig gekozen. Zo kan men zich te beschermen tegen vele hedendaagse ziektes en de levensverwachting verlengen.
 
In onze voeding bevinden de meeste anti-oxidanten zich in groeten en fruit.
Voorbeelden van anti-oxidanten:
· Groente en fruit dat groen of oranje is (reuzenpompoen, paprika, pompoen, wortel, spinazie, paprika, abrikoos, mango) bevatten veel â-caroteen.
· Groente en fruit dat rood is (tomaten, watermeloen, guava, roze grapefruit) leveren  lycopeen.
· Citrusvruchten, aardbeien, kiwi’s en kool bevatten vitamine C.
· Plantaardige oliën, als tarwekiemolie en sojaolie, voorzien vitamine E.
· Maïs, sperziebonen, spinazie, sla, sinaasappel, perzik, mango zijn een bron van luteinen.
· Sardientjes en spinazie geven coenzym Q10
· Druiven, citroenen, sinaasappel, grapefruit, kleine vruchten als bessen, en drank als rode wijn, thee, vooral groene thee (zonder melk gedronken), bepaalde groentes, granen, zaden, paprika, en glutathion voorzien ons in flavonoïden.
 
Er bestaan natuurlijk andere anti-oxidanten wiens rol op dit moment wel of minder goed bekend is.

Zoals hierboven is vermeld, het is belangrijk om de voeding te variëren en ervoor te zorgen dat u dagelijks minimaal 7 porties groente en fruit tot u neemt.

Als men de effecten nog krachtiger wil maken en zelfs een therapeutische werking wenst, moeten er grotere hoeveelheden anti-oxidanten worden opgenomen, in de vorm van voedingscomplementen.

Vele uitgevoerde studies onderstrepen de optimistische conclusies wat betreft de rol van de anti-oxidanten en wijzen de risico’s op schadelijke bijwerkingen af, onder voorwaarde dat men binnen de redelijke limiet van de consumptie ervan blijft.